لغت چاپ و کلمه ی قدیمیتر آن ( چهاپ ) برگرفته از واژهٔ مغولی چاو است که به معنای (فشردن سطحی بر سطح دیگر) است،و همچنین (چاپ) در تُرکی به معنی کوبیدن یا حرکت مداوم همراه با کوبش است در واقع چاپ در لغت به معنی نقش، اثر، مُهر و نشان است.
یکی از مهمترین اتفاق های تاریخ، اختراع حروف چاپی مستقل و دستگاه چاپ بودهاست که اولین بار، یوهانس گوتنبرگ (۱۴۶۸–۱۳۹۷) آلمانی در سال ۱۴۵۶ میلادی آن را اختراع کرد، ولی در حقیقت اختراع فن چاپ به قرنها پیش از گوتنبرگ بازمیگردد.
دوره های تاریخی چاپ و تحولات آن از ابتدا تاکنون بهطور کلی به ۶ دسته تقسیمبندی میشود:
- پیش از تاریخ و آغاز دوران تاریخی
- دوران باستان
- دوران چینیها
- دوران هنری
- دوران مکانیک
- دوران فتو مکانیک
با پیشرفت های چشمگیر دنیای ابزار و فن آوری های دیجیتال چاپ های قدیمی جای خود را به چاپ دیجیتال داده اند،چاپ دیجیتال شامل چاپ حرفه ای در تیراژهای پایین توسط نشر رومیزی و بعضی از منابع دیجیتال است که به وسیله ی چاپگرهای لیزی و چاپگرهای لارج فرمت و یا جوهرافشان تخصصی انجام میگردد، با در نظر داشتن اینکه چاپ دیجیتال هزینه بیشتری برای چاپ هر صفحه در مقایسه با روشهای سنتی مثل افست دارد ولی این قیمت بالاتر با صرفه جویی در هزینه های دیگری مانند تهیه پلیت های چاپ انجام میشوند که در تیراژهای کم قابل جبران است.
در واقع چاپ دیجیتال امکان چاپ با سرعت بالا پس از تقاضا در تیراژ کم را به وجود آورده و امکان تغییر طرح و محتویات آن در هر برگ چاپی را در امکان پذیر میسازد، علاوه بر آن در چاپ دیجیتال با صرفه جویی در نیروی انسانی و افزایش توان ماشین های چاپ دیجیتال در بالا بردن کیفیت، به پایین آمدن هزینه تمام شده چاپ هر برگ چاپی کمک قابل توجهی میکند و بالا رفتن تیراژ در چاپ دیجیتال گواه این است که چاپ دیجیتال در حال رقابت با چاپ افست و حتی پیشی گرفتن از آن است.
معنی و مفهوم چاپ دیجیتال در بازار ، چاپ تونری به وسیله ی انواع چاپگرهای لیزری حرفه ای روی انواع کاغذ می باشد.
در چاپ دیجیتال دستگاه چاپ به یک کامپیوتر متصل است، کامپیوتری که اطلاعات مورد نیاز برای چاپ شامل تصاویر و متن و …. را به دستگاه چاپ دیجیتال ارسال میکند و بعد دستگاه چاپ دیجیتال آنها را چاپ می کند، در واقع دستگاه چاپ دیجیتال دستگاهی میباشد که به کامپیوتر متصل است و اطلاعات را از آن دریافت می کند، مثل پرینترها، نکته حائز اهمیت این است که در روش های رایج هم از فن آوری دیجیتال استفاده می شود اما بدین معنا نیست که آن ها به کامپیوتر وصل و تمام اطلاعات را دریافت و آنها قابل چاپ هستند،به طور مثال در چاپ افست ما برای تهیه ی فیلم و زینک و … از فن آوری چاپ دیجیتال استفاده می کنیم و ممکن است یک گروه کنترل کننده دیجیتالی در ماشین چاپ باشد که در واقع این ها یک ارتباط غیر مستقیم است و می توان گفت استفاده غیر مستقیم از فن آوری دیجیتال است.
در حقیقت زمانی به یک دستگاه چاپ، چاپ دیجیتال میگویند که آن دستگاه اطلاعات را بصورت دیجیتالی و مستقیم دریافت کند و آن را چاپ کند،دستگاه های چاپ دیجیتال دارای انواع مختلف و دارای تکنولوژی های گوناگون می باشند، مثلا پرینتر جوهر افشان، چاپ لیزری در اندازه ها و ابعاد و کارایی های خاص ، بزرگ و کوچک و همه به یک کامپیوتر وصل میباشند.از جمله کاربردهای چاپ دیجیتال میتوان به چاپ در تیراژ پایین و چاپ شخصی شده اشاره کرد.
نیاز و شناخت چاپ برای کسانی از جمله گرافیست ها برای طراحی لوگو و چاپ بسته بندی برای تولیدات مثلا یک ماده شوینده و اینکه این بسته بندی باید از چه جنسی بوده و چه چاپی مورد نیاز دارد بسیار ضروری است.
سه نوع اصلی از فرآیندهای چاپ
چاپ افست یا لیتوگرافی
در چاپ افست یا لیتوگرافی، تصویر یا طرح ابتدا به پلیتهای فلزی منتقل میشود و سپس از پلیتها به پوشش پلاستیکی انتقال داده شده سپس پوشش جوهری، تصویر را به روی کاغذ منتقل میکند. به این فرآیند، آفست میگویند،به خاطر زمان و هزینهی بالا برای راهاندازی، ایجاد پلیت و جوهر پیش از چاپ، چاپ افست برای تعداد چاپ کم مقرون به صرفه نیست و تنها برای تعداد بالای چاپ مورد استفاده قرار میگیرد.
چاپ دیجیتال
در چاپ دیجیتال به جای استفاده از جوهرهای معمولی از تونر استفاده میشود و در فرآیند چاپ دیجیتال، طرح شما مستقیما از فایل پیدیاف چاپ میشود، چاپ دیجیتال فوری نمیتواند با کیفیت چاپ ۴ رنگ رقابت کند، با این وجود، پیشرفتهایی شگرف در تکنولوژی در چند دهه اخیر منجر به چاپ دیجیتال شدهاست که غیرممکن است تفاوت آن را با چاپ لیتوگرافی متوجه شوید،به دلیل اینکه هیچ هزینه ی راه اندازی در این روش وجود ندارد برای چاپ هایی با تعداد کم و چاپ های سفارشی و شخصی بسار مناسب است.
چاپ اسکرین
در حقیقت چاپ اسکرین از اوایل قرن بیستم برای چاپ بر روی پارچه، چوپ، شیشه، صفحات تبلیغاتی و غیره مورد استفاده قرار گرفت،در این روش تصویر به یک سطح مشبک منتقل شده و نواحی خالی مانده با لایهای پوشیده میشوند، فرآیند چاپ شامل فشردن جوهر به این صفحه مشبک و در نهایت بر روی متریال چاپی میباشد.